Projekt Badawczy: dofinansowanie NCBiR

Od projektu badawczego NCBiR do działającego asystenta

Projekt Inbillo łączył ocenę wiarygodności, dokumenty na nośniku trwałym, bezpieczeństwo komunikacji i narzędzia wspierające decyzje. Rezultaty B+R są dziś wykorzystywane i dostosowywane do warunków wdrożenia usług dla firm oraz osób analizujących dokumenty finansowe.

POIR.01.01.01-00-0247/20DBMS Sp. z o.o.Prace B+R: 2021–2023
Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki Rzeczpospolita Polska Dofinansowane przez Unię Europejską Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Projekt dofinansowany przez Unię Europejską · NCBiR POIR.01.01.01-00-0247/20

Informacja końcowa POIR

Projekt zrealizowany, z obowiązkiem utrzymania trwałości

Beneficjent: DBMS Sp. z o.o., pl. Inwalidów 10/11, Warszawa. Numer projektu: POIR.01.01.01-00-0247/20.

Projekt został uznany przez NCBiR za zrealizowany merytorycznie i finansowo 27 maja 2024 r. Przyjęcie informacji końcowej wiąże się z obowiązkiem utrzymania trwałości projektu; nie formułujemy twierdzenia o „100% budżetu”.

Okres prac B+R obejmował lata 2021–2023 i cztery etapy. Publiczna lista konkursowa wskazuje wartość projektu na około 8,26 mln zł oraz dofinansowanie na około 6,15 mln zł.

Fakty z raportu

Metryki opisujące przebieg prac B+R

Poniższe dane odnoszą się do kamieni milowych, prób i testów opisanych w dokumentacji projektu. Nie są wskaźnikami skuteczności obecnej usługi dla użytkownika.

85%

minimalna poprawność wskazania nieuprawnionego uczestnika rynku, parametr kamienia milowego etapu 1

22 376

prób oceny w etapie 1, realizowanych od 1 sierpnia do 31 grudnia 2021 r.

99%

wynik analiz w prototypie końcowym wobec założonego minimum 95%

168 467

analiz firm w toku projektu; 2 611 pozostało bez oceny

372

dokumenty cyfrowe wygenerowane w sieci ImmutableX przy wymaganym minimum 100 smart kontraktów

99,9%

skuteczność zabezpieczeń w opisanych testach ponad 100 prób nieautoryzowanego logowania

Cztery etapy

Kamienie milowe z raportu końcowego

Każdy etap rozwijał inną część rozwiązania: od oceny wiarygodności, przez projekt usług, po komunikację, bezpieczeństwo i prototyp końcowy.

Konstrukcja prawna

Na czym oparto zabezpieczenie — uznanie długu, nie papier wartościowy

Rezultat projektu opiera się na oświadczeniu dłużnika o uznaniu długu wynikającego z określonej czynności prawnej lub stosunku prawnego, na przykład umowy sprzedaży albo faktury. Podstawą jest zasada swobody umów z art. 353¹ k.c.; uznanie długu jest powszechnym elementem obrotu prawnego w Polsce.

Chodzi o uznanie właściwe, czyli bezpośrednie oświadczenie dłużnika stanowiące czynność prawną. Podstawowym skutkiem jest przerwanie biegu przedawnienia na podstawie art. 123 § 1 pkt 2 k.c., po którym termin biegnie od nowa zgodnie z art. 124 § 1 k.c.

Samo oznaczenie nie podlega przenoszeniu ani obrotowi — przenoszona jest wierzytelność, którą to oznaczenie opatrzono.

Cesja wierzytelności

Przelew wierzytelności — co projekt odwzorował w środowisku cyfrowym

Poniższe zasady dotyczą wierzytelności handlowej w obrocie gospodarczym. Pokazują informacje i granice prawne, które należało odwzorować przy cyfrowym uporządkowaniu dokumentu.

ElementPodstawa prawnaCo to oznacza w praktyce
Przeniesienie wierzytelności art. 509 i n. k.c. Co do zasady nie wymaga zgody dłużnika.
Forma umowy przelewu art. 511 k.c. Forma pisemna przy wierzytelności stwierdzonej pismem ma znaczenie dowodowe; jej brak nie powoduje nieważności, lecz ograniczenia z art. 74 k.c.
Zawiadomienie dłużnika art. 512 i art. 515 k.c. Ogranicza ryzyko spełnienia świadczenia do rąk poprzedniego wierzyciela.
Zarzuty dłużnika wobec nabywcy art. 513 k.c. Kluczowa różnica wobec indosu: dłużnikowi przysługują wobec nabywcy zarzuty wobec zbywcy, także prawo potrącenia. Wielokrotna cesja tego nie zmienia.
Zrzeczenie się zarzutów orzecznictwo do art. 513 k.c. Wymaga wyraźnego oświadczenia dłużnika; sama zgoda na cesję nim nie jest.
Zakaz zbywania art. 509 § 1 in fine, art. 514 k.c. Możliwe jest umowne zastrzeżenie wyłączające przelew.
Odsetki art. 509 § 2 k.c. Roszczenia o zaległe odsetki przechodzą wraz z wierzytelnością, gdy umowa nie stanowi inaczej.
Odpowiedzialność zbywcy art. 516 k.c. Zbywca może przyjąć odpowiedzialność za wypłacalność dłużnika — konstrukcja znana z faktoringu niepełnego.
Podział wierzytelności art. 379 § 2 k.c. Świadczenia pieniężne są podzielne; przelewem można objąć część wierzytelności.
Spłata częściowa art. 450 k.c. Wierzyciel co do zasady nie może odmówić przyjęcia świadczenia częściowego.
Nośnik trwały

Nośnik trwały — potwierdzenie i zastrzeżenie

Plik zawierający treść pozwalającą ustalić jego wystawcę może być dokumentem w rozumieniu art. 77³ k.c. Pojęcie dokumentu jest technologicznie neutralne — obejmuje każdy nośnik informacji pozwalający zapoznać się z treścią.

Cechy trwałego nośnika to zdolność przechowywania informacji, odtworzenia jej w niezmienionej postaci oraz trwałość przez czas odpowiedni do celów, którym informacja służy.

Moc dowodowa

Co zapis cyfrowy znaczy przed sądem

Oświadczenie w postaci cyfrowej spełnia wymogi formy dokumentowej (art. 77² i art. 77³ k.c.). Nie jest formą pisemną z art. 78 k.c., ponieważ nie zawiera własnoręcznego podpisu.

Przypisanie mu formy elektronicznej z art. 78¹ k.c. budzi poważne wątpliwości, gdy klucze prywatne są generowane automatycznie przez oprogramowanie i nie stosuje się kwalifikowanych certyfikatów.

Jest pełnoprawnym środkiem dowodowym: art. 243¹ k.p.c. dopuszcza dokumenty bez podpisu, jeżeli można ustalić wystawcę. Nie korzysta jednak z domniemania autentyczności z art. 253 k.p.c. ani z domniemania złożenia oświadczenia z art. 245 k.p.c. Sąd zachowuje dyskrecjonalność w postępowaniu dowodowym, w tym na podstawie art. 235² k.p.c.; stąd znaczenie interoperacyjności plików.

Postępowanie nakazowe

Co działa, a co nie

Art. 485 § 1 pkt 2 k.p.c. — zaakceptowany rachunek

Przepis nie wymaga szczególnej formy akceptacji. Oświadczenie dłużnika o akceptacji rachunku złożone w formie dokumentowej spełnia ten wymóg, gdy precyzyjnie wskazuje fakturę, a sama faktura spełnia wymogi treści z art. 106e ustawy o VAT.

Art. 485 § 1 pkt 3 k.p.c. — pisemne uznanie długu

Przepis wymaga formy pisemnej w rozumieniu art. 78 k.c. Oświadczenie wyłącznie cyfrowe, bez własnoręcznego podpisu, nie spełnia tego wymogu i nie może samodzielnie stanowić podstawy powództwa w postępowaniu nakazowym na tej podstawie.

ReferScore

Granica raportów o wiarygodności przedsiębiorców

Generowanie raportów o wiarygodności płatniczej przedsiębiorców na podstawie informacji ze źródeł powszechnie dostępnych nie stanowi działalności zastrzeżonej dla biur informacji gospodarczej. Źródłem informacji dla BIG jest wierzyciel, a nie rejestry publiczne.

Raport przygotowany na zlecenie konkretnego, znanego zamawiającego mieści się poza monopolem udostępniania informacji osobom nieoznaczonym w chwili przeznaczania ich do udostępnienia. Działalność oparta wyłącznie na zbiorach ogólnie dostępnych jest wyłączona spod ustawy o usługach detektywistycznych na podstawie art. 1 ust. 3 u.u.d.

Jeżeli raport ma trafić do z góry nieoznaczonego odbiorcy, model wymaga odrębnej oceny zezwoleń.

Pakiet trzech usług

Dokument, potwierdzenie integralności i przelew wierzytelności

Terminologia opisuje zapis dokumentu z zachowaniem integralności, mechanizmy utrwalania informacji oraz przelew wierzytelności handlowej. Rezultat jest oznaczeniem wierzytelności o ustandaryzowanych cechach, a nie samodzielnym instrumentem.

Standardy i podstawy

Granice techniczne i prawne, które analizowano

Założenia prawne rozwiązania były przedmiotem zewnętrznej opinii prawnej sporządzonej w grudniu 2021 r. przez kancelarię specjalizującą się w prawie nowych technologii i prawie rynku finansowego. Opinia obejmowała 19 zagadnień. Stan prawny należy czytać na dzień jej sporządzenia; poprzedza ona MiCA oraz przepisy dostosowujące polski porządek prawny do ECSPR.

uznanie długu jako podstawa zabezpieczenia (art. 353¹ oraz art. 123 § 1 pkt 2 k.c.)
przelew wierzytelności (cesja), uregulowany w art. 509 i n. k.c., z zachowaniem zarzutów dłużnika z art. 513 k.c.
dokument w rozumieniu art. 77³ k.c., pojęcie technologicznie neutralne
forma dokumentowa (art. 77² k.c.) i jej ograniczenia dowodowe wobec formy pisemnej
podpis elektroniczny zgodny z eIDAS (rozporządzenie UE 910/2014)
trwały nośnik, z zastrzeżeniem niezależności środowiska od wystawcy (TSUE C-375/15)
ochrona danych osobowych: rozdział ról administratora i podmiotu przetwarzającego (art. 4 pkt 8 w zw. z art. 28 RODO)
Obecny stan: działający asystent

Od prototypu do uporządkowanej ścieżki analizy

Obecna warstwa asystenta pomaga rozpocząć pracę z dokumentami i informacją o kontrahencie. Użytkownik otrzymuje uporządkowanie materiału do dalszej analizy; narzędzie nie zastępuje opinii prawnej, nie gwarantuje wyniku ani nie stanowi oferty finansowania.

analiza dokumentów: Sankcja Kredytu Darmowego, umowy walutowe, faktury i wierzytelności
weryfikacja kontrahenta jako element przygotowania bezpieczniejszej decyzji biznesowej
mechanizmy potwierdzania integralności dokumentu i utrwalania informacji
uporządkowanie informacji potrzebnych do analizy uwolnienia płynności przez przelew wierzytelności (cesję)

Narzędzia są dostosowywane do warunków wdrożenia. Zawarte powyżej obszary nie stanowią deklaracji zawarcia umowy cesji, sprzedaży wierzytelności ani przyznania finansowania.

Upowszechnianie i rynek

Gdzie prezentowano rezultaty i kierunki zastosowań

Projekt a aktualne specjalizacje

Gdzie te fundamenty pomagają dziś rozpocząć właściwy proces

Pytania o projekt

Najważniejsze informacje

Czego dotyczył projekt Inbillo?

Projekt POIR.01.01.01-00-0247/20 dotyczył prac B+R nad oceną wiarygodności, obiegiem dokumentów, zabezpieczeniami finansowymi, komunikacją oraz prototypem wykorzystującym m.in. smart contract i nośnik trwały.

Jaki jest status projektu?

Według informacji końcowej projekt został uznany przez NCBiR za zrealizowany merytorycznie i finansowo 27 maja 2024 r. Beneficjenta obowiązuje utrzymanie trwałości projektu. Nie jest to komunikat o „100% budżetu”.

Czy wszystkie rezultaty B+R są aktywną ofertą dla użytkownika?

Nie. Strona rozróżnia rezultaty prac B+R i prototyp od funkcji aktualnie dostępnych. W szczególności mechanizmy obrotu lub zabezpieczania wierzytelności nie są tu przedstawiane jako obietnica finansowania, sprzedaży wierzytelności ani wyniku sprawy.

Czy identyfikatory dokumentów są instrumentami finansowymi?

Nie. Oznaczenie dokumentu służy jego rozpoznaniu i nie podlega samodzielnemu przenoszeniu ani obrotowi. Przedmiotem przelewu może być wyłącznie wierzytelność, którą oznaczenie opatrzono.

Czy klient otrzymuje dokument na trwałym nośniku?

Nie zawsze. Dokument udostępniony wyłącznie w środowisku kontrolowanym przez wystawcę nie daje wystarczającej gwarancji niezmienności. Zapewnienie środowiska niezależnego od wystawcy pozostaje kierunkiem dalszego rozwoju rezultatu.

Czy dokument cyfrowy może samodzielnie uruchomić postępowanie nakazowe?

W zakresie zaakceptowanego rachunku możliwa jest analiza przesłanek z art. 485 § 1 pkt 2 k.p.c. Natomiast pisemne uznanie długu z art. 485 § 1 pkt 3 k.p.c. wymaga formy pisemnej i oświadczenie wyłącznie cyfrowe bez własnoręcznego podpisu nie wystarcza.

Czy przedstawione informacje są niezależną opinią prawną?

Nie. Strona opisuje zakres i granice analizy wykonanej dla projektu B+R. Nie zastępuje indywidualnej opinii prawnej dla konkretnej transakcji lub sprawy.

Czy opis przelewu wierzytelności dotyczy roszczeń konsumenckich?

Nie. Część dotycząca przelewu opisuje wierzytelności handlowe w obrocie gospodarczym. inBillo nie nabywa wierzytelności konsumenckich, nie skupuje roszczeń, nie oferuje wypłaty z góry i nie staje się stroną sporu z bankiem.

Chcesz sprawdzić, od czego zacząć?

Wybierz specjalizację dopasowaną do dokumentu lub sytuacji. Analiza pomaga uporządkować informacje przed dalszym krokiem.

Źródła: dokumentacja projektu Inbillo, publiczna lista konkursowa, oficjalne zasady oznakowania POIR oraz raport końcowy projektu.