Rzecznik Finansowy o sankcji kredytu darmowego: co zawiera ogólne Oświadczenie i jak z niego korzystać

1 grudnia 2025 r. Rzecznik Finansowy opublikował ogólne Oświadczenie zawierające istotny dla sprawy pogląd w sprawach o sankcję kredytu darmowego. To dokument, który konsument lub jego pełnomocnik może przedstawić jako załącznik do pozwu albo innego pisma procesowego bez oczekiwania na indywidualne stanowisko. Wyjaśniamy, czego dotyczy, jaką ma wagę przed sądem i czego z niego nie wynika. [1]

Co to jest ogólne Oświadczenie Rzecznika Finansowego

Rzecznik Finansowy jest państwowym organem działającym na rzecz klientów rynku finansowego. Na podstawie art. 63 Kodeksu postępowania cywilnego może przedstawić sądowi istotny dla sprawy pogląd. Nie jest to rozstrzygnięcie wiążące sąd, lecz argumentacja, którą sąd może uwzględnić przy ocenie konkretnej sprawy. [1]

Do tej pory takie stanowiska były przygotowywane indywidualnie, na wniosek, w odniesieniu do konkretnego sporu. Ogólne Oświadczenie ma inny wymiar organizacyjny: porządkuje wykładnię przepisów dla powtarzalnej kategorii spraw. Rzecznik wskazuje, że argumentacja jest tożsama z argumentacją prezentowaną w postępowaniach interwencyjnych i indywidualnych istotnych poglądach. [1]

„Ogólne Oświadczenie zawiera tezy tożsame z przedstawianymi w indywidualnych istotnych poglądach czy pismach kończących postępowanie interwencyjne. Ze względu na powtarzalność mają one charakter uniwersalny.” — Michał Ziemiak, Rzecznik Finansowy. [1]

Dla kredytobiorcy praktyczny skutek jest prosty: dokument jest publicznie dostępny i można go dołączyć do pisma procesowego. Nie trzeba składać odrębnego wniosku i oczekiwać na stanowisko w sprawie, jeżeli spór mieści się w zakresie omówionych zagadnień. Rzecznik zastrzega, że przy sprawach wykraczających poza ten zakres nadal może przygotować indywidualny istotny pogląd. [1]

Jakich kwestii dotyczy Oświadczenie

Oświadczenie porządkuje osiem zagadnień najczęściej pojawiających się w sporach na tle art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim: [1]

1. Termin na wykonanie uprawnienia;
2. Całkowita kwota kredytu;
3. Oprocentowanie kredytu;
4. Naliczanie odsetek od kosztów kredytu;
5. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania oraz całkowita kwota do zapłaty;
6. Informacja o innych kosztach oraz warunki, na jakich mogą ulec zmianie;
7. Odstąpienie od umowy;
8. Przedterminowa spłata kredytu.

Ta lista obejmuje kwestie, które warto odczytać bezpośrednio z umowy i harmonogramu spłat. Zobacz zestawienie najczęstszych błędów mogących mieć znaczenie dla SKD.

Skala zjawiska według Rzecznika Finansowego

Rzecznik wskazał, że rosnąca liczba wniosków o postępowanie interwencyjne i istotny pogląd była jednym z powodów przygotowania dokumentu ogólnego. W pierwszych trzech kwartałach 2025 r. wpłynęło łącznie 5 841 takich wniosków, podczas gdy w całym 2023 r. było ich 268. [1]

W 2025 r. Departament Klienta Rynku Bankowego i Kapitałowego Rzecznika zakończył 2 827 postępowań interwencyjnych; cztery miały wynik pozytywny, a osiem częściowo pozytywny. Rzecznik podkreśla przy tym, że postępowanie interwencyjne dostarcza argumentacji prawnej, ale nie daje mu narzędzia do wymuszenia zmiany stanowiska przez instytucję finansową. [1]

Jakie sprawy czekają na wyrok TSUE

Rzecznik Finansowy wskazał sześć spraw prejudycjalnych odnoszących się do zagadnień omawianych w Oświadczeniu. Poniższe statusy pochodzą z oficjalnych rejestrów UE, sprawdzonych 13 sierpnia 2026 r.

Z wyroku w sprawie C-744/24 wynika wprost, że pojęcie kwoty kredytu oddanej do dyspozycji konsumenta nie obejmuje kwot wykorzystanych przez kredytodawcę na pokrycie kosztów kredytu. Z tego powodu Trybunał uznał, że dyrektywa stoi na przeszkodzie naliczaniu odsetek również od takich kwot. [3]

W krajowym sporze pod sygnaturą III CZP 15/25 Sąd Najwyższy opublikował pięć pytań prawnych dotyczących m.in. terminu skorzystania z SKD, badania przesłanek przez sąd oraz oprocentowania kredytowanych pozaodsetkowych kosztów kredytu. Oficjalna karta sprawy nie zawiera jednak dostępnego bezpośrednio postanowienia z 30 lipca 2025 r.; dlatego nie przypisujemy mu w tym artykule żadnej niezweryfikowanej treści. [8]

Co to oznacza dla Twojej sprawy

Ogólne Oświadczenie nie stanowi zaświadczenia, że sankcja kredytu darmowego przysługuje w konkretnej umowie. Sąd nadal ocenia fakty, zapisy umowy oraz to, czy wystąpiło naruszenie istotne w danej sprawie. Oświadczenie może pomóc uporządkować argumentację, ale nie zastępuje analizy dokumentów ani indywidualnej oceny prawnej. [1]

Jeżeli chcesz zacząć od dokumentów, Asystent AI inBillo może pomóc wstępnie uporządkować informacje z umowy i wskazać elementy, które mogą wymagać dalszego sprawdzenia, a następnie dopasować sprawę do kancelarii z sieci partnerskiej. Pamiętaj, że inBillo jest niezależnym brokerem usług prawnych, a nie kancelarią prawną. Nie prowadzimy spraw, nie składamy pism ani nie dokonujemy wiążącej analizy prawnej. Rozliczenie następuje po zakończeniu sprawy przez kancelarię z sieci partnerskiej.

Wolisz najpierw poznać podstawy? Pobierz poradnik o sankcji kredytu darmowego.

Najczęstsze pytania

Czy mogę sam dołączyć Oświadczenie Rzecznika Finansowego do pozwu?

Tak. Dokument jest publicznie dostępny na stronie Rzecznika i można go załączyć do pozwu lub pisma procesowego bez składania jakiegokolwiek wniosku.

Czy ogólne Oświadczenie jest słabsze niż indywidualny istotny pogląd?

Nie. Rzecznik wskazuje, że oba dokumenty mają dla sądu tę samą wagę: żaden nie wiąże sędziego, oba stanowią głos „przyjaciela sądu”.

Czy sąd musi uwzględnić stanowisko Rzecznika Finansowego?

Nie. Sąd może wziąć pod uwagę przytoczoną argumentację, ale nie jest do tego zobowiązany.

Czy warto występować o indywidualny istotny pogląd?

Ma to sens, gdy spór wykracza poza osiem zagadnień ujętych w Oświadczeniu. W pozostałych sprawach Rzecznik sam rekomenduje skorzystanie z wersji ogólnej, m.in. dlatego, że na indywidualną trzeba czekać kilka miesięcy.

Czy postępowanie interwencyjne u Rzecznika zmusi bank do wypłaty?

Nie. Rzecznik nie ma narzędzi prawnych, by wymusić zmianę stanowiska instytucji finansowej. Dane za 2025 r. pokazują, że banki ustępują w pojedynczych przypadkach. Postępowanie interwencyjne dostarcza argumentów, nie pieniędzy.

Źródła

1. Rzecznik Finansowy, „Rzecznik Finansowy przygotował ogólne Oświadczenie w sprawie sankcji kredytu darmowego”, 1 grudnia 2025 r.
2. TSUE, postanowienie z 5 marca 2026 r., C-566/24, ECLI:EU:C:2026:206
3. TSUE, wyrok z 23 kwietnia 2026 r., C-744/24, ECLI:EU:C:2026:337
4. InfoCuria, C-831/24 Machski
5. InfoCuria, C-429/25 Grąbowski
6. InfoCuria, C-473/25 Adamon
7. InfoCuria, C-684/25 Bryścki
8. Sąd Najwyższy, karta zagadnienia prawnego III CZP 15/25