Już 23 kwietnia 2026 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wyda kluczowy wyrok w polskiej sprawie C-744/24, rozstrzygając, czy banki miały prawo naliczać odsetki od kosztów, których kredytobiorcy nigdy fizycznie nie otrzymali, takich jak prowizje czy opłaty przygotowawcze. Ta decyzja może otworzyć drogę do odzyskania wszystkich kosztów kredytu dla milionów Polaków dzięki instytucji Sankcji Kredytu Darmowego (SKD).

O co toczy się spór w sprawie C-744/24 przed TSUE?

Spór, który trafił przed Trybunał, dotyczy powszechnej praktyki bankowej znanej jako "kredytowanie kosztów". W uproszczeniu polega ona na tym, że bank, udzielając kredytu, dolicza do jego kapitału swoje własne wynagrodzenie, czyli np. prowizję. W efekcie konsument spłaca odsetki nie tylko od kwoty, którą faktycznie otrzymał na swoje konto, ale również od kosztów, które od razu wróciły do banku. To mechanizm, który przez lata budził wątpliwości prawne, a teraz zostanie ostatecznie oceniony przez unijny trybunał.

Czy odsetki od prowizji są legalne w świetle prawa unijnego?

Podstawą sporu jest zarzut, że naliczanie odsetek od prowizji stanowi de facto podwójne wynagrodzenie dla banku. Kredytodawca zarabia raz na samej prowizji, a drugi raz na odsetkach od tej prowizji przez cały okres kredytowania. Taka konstrukcja umowy jest sprzeczna z celem Dyrektywy 2008/48/WE, która nakazuje, aby wszelkie informacje o kosztach były dla konsumenta w pełni transparentne i zrozumiałe. Zgodnie z definicją ustawową, całkowita kwota kredytu to suma środków pieniężnych, które kredytodawca udostępnia konsumentowi. Prowizja, która jest od razu potrącana przez bank, nigdy nie zostaje konsumentowi "udostępniona", a zatem nie powinna stanowić podstawy do naliczania odsetek. Swoją umowę możesz też sprawdzić uruhamiając kalkulator SKD.

Co dokładnie sprawdzi Trybunał 23 kwietnia 2026?

TSUE w sprawie C-744/24 pochyli się nad zgodnością tej praktyki z kluczowymi przepisami unijnymi, weryfikując przede wszystkim dwie kwestie. Po pierwsze, oceni, czy kredytowanie kosztów i naliczanie od nich odsetek nie narusza zasady transparentności zapisanej w art. 10 ust. 2 dyrektywy 2008/48. Przepis ten wymaga, aby umowa o kredyt w sposób jasny i zwięzły określała m.in. stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty. Po drugie, Trybunał zbada, czy taka praktyka nie prowadzi do sztucznego zaniżania Rzeczywistej Rocznej Stopy Oprocentowania (RRSO), co wprowadza konsumenta w błąd i uniemożliwia mu rzetelne porównanie ofert kredytowych.

Dlaczego ten wyrok jest kluczowy dla Twojego portfela?

Decyzja TSUE będzie miała bezpośrednie przełożenie na sytuację finansową milionów kredytobiorców w Polsce. Wyrok ten nie jest jedynie teoretyczną dyskusją prawną – dotyczy realnych pieniędzy, które mogą wrócić do Twojego portfela. W inBillo od lat analizujemy umowy kredytowe i wiemy, że problem kredytowania kosztów dotyczy ogromnej liczby kontraktów, w tym tych zawartych z największymi bankami.

Błędne RRSO jako "efekt uboczny" praktyk bankowych

Jednym z najpoważniejszych skutków kredytowania kosztów jest zafałszowanie wskaźnika RRSO. Gdy bank do podstawy oprocentowania wlicza kwotę prowizji, całkowita kwota kredytu staje się sztucznie zawyżona. Ponieważ RRSO jest stosunkiem całkowitego kosztu kredytu do całkowitej kwoty kredytu, jego wartość procentowa maleje. W efekcie kredyt wydaje się tańszy, niż jest w rzeczywistości. Jak pokazują analizy, różnica w RRSO może wynosić nawet kilka punktów procentowych, co w skali całego okresu kredytowania przekłada się na tysiące złotych niesłusznie naliczonych odsetek.

PKO BP i inni – kto powinien zacząć sprawdzać swoją umowę już teraz?

Choć sprawa C-744/24 dotyczy sporu z bankiem PKO BP, jej skutki będą miały zastosowanie do wszystkich banków i instytucji pożyczkowych w Polsce, które stosowały podobne mechanizmy. Wyrok TSUE stanowi bowiem wykładnię prawa unijnego, która jest wiążąca dla sądów krajowych. Jeśli posiadasz lub spłacałeś kredyt gotówkowy, konsolidacyjny lub pożyczkę w ostatnich latach, istnieje duże prawdopodobieństwo, że Twoja umowa zawiera wady uprawniające do skorzystania z Sankcji Kredytu Darmowego. W inBillo analizowaliśmy tysiące umów z takich banków jak Alior Bank (mamy już prawomocne wyroki!), Santander czy mBank. Mechanizm "odsetek od prowizji" jest tam niemal identyczny. Wyrok TSUE będzie "gotowcem" dla Twojego prawnika, niezależnie od tego, gdzie brałeś kredyt.

Jak przygotować się na wyrok TSUE dotyczący SKD?

Pozytywny dla konsumentów wyrok TSUE otworzy drogę do masowego składania oświadczeń o skorzystaniu z Sankcji Kredytu Darmowego. Warto jednak działać już teraz, aby nie przegapić swojej szansy. Kluczowe jest podjęcie świadomej decyzji i zrozumienie swoich praw.

Czy muszę czekać do kwietnia, aby złożyć oświadczenie o SKD?

Absolutnie nie. Oświadczenie o skorzystaniu z Sankcji Kredytu Darmowego można złożyć w dowolnym momencie, jeśli tylko w umowie znajdują się odpowiednie naruszenia. Co więcej, złożenie oświadczenia już teraz może być strategicznie korzystne. Przerywa ono bieg terminu przedawnienia i formalnie rozpoczyna proces dochodzenia roszczeń. Nie warto zwlekać, ponieważ czas działa na Twoją niekorzyść.

Kiedy mija termin na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego?

Zgodnie z ustawą o kredycie konsumenckim, uprawnienie do złożenia oświadczenia o SKD wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy. Termin ten budzi spory interpretacyjne, jednak dominuje pogląd, że "wykonanie umowy" oznacza jej całkowitą spłatę [1]. Oznacza to, że nawet jeśli Twój kredyt został już zamknięty, wciąż masz 12 miesięcy na złożenie oświadczenia i odzyskanie wszystkich poniesionych kosztów. Jeśli kredyt jest wciąż aktywny, termin ten jeszcze nie zaczął biec.

Jeśli odpowiedziałeś "Tak" na co najmniej dwa pierwsze pytania, Twoja umowa z dużym prawdopodobieństwem kwalifikuje się do analizy pod kątem SKD.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

1. Czy wyrok C-744/24 dotyczy tylko klientów PKO BP? Nie. Wyrok będzie miał zastosowanie do wszystkich banków i firm pożyczkowych w Polsce, które stosowały praktykę kredytowania kosztów i naliczania od nich odsetek.

2. Co jeśli mój kredyt jest już spłacony? Nadal możesz skorzystać z SKD. Masz na to rok od dnia całkowitej spłaty kredytu. W takim przypadku bank będzie zobowiązany zwrócić Ci wszystkie zapłacone odsetki, prowizje i inne koszty.

3. Czym różni się "odsetka od kapitału" od "odsetki od prowizji"? Odsetki od kapitału to wynagrodzenie banku za pożyczenie Ci pieniędzy, które faktycznie otrzymałeś. Odsetki od prowizji to dodatkowe, ukryte wynagrodzenie naliczane od kosztu, który stanowił wynagrodzenie banku. To właśnie tę drugą praktykę kwestionuje TSUE.

4. Ile czasu trwa proces o SKD po wyroku TSUE? Pozytywny wyrok TSUE powinien znacząco przyspieszyć procesy sądowe, ponieważ sądy krajowe będą związane jego interpretacją. Spodziewamy się, że wiele spraw będzie kończyć się na etapie przedsądowym lub w pierwszej instancji, co skróci czas oczekiwania na zwrot pieniędzy do kilku-kilkunastu miesięcy.

5. Czy analiza umowy w inBillo uwzględnia błędy badane przez TSUE? Tak. Nasza bezpłatna analiza umowy od zawsze obejmowała weryfikację poprawności określenia całkowitej kwoty kredytu i sposobu naliczania odsetek. Jesteśmy w pełni przygotowani na skutki wyroku C-744/24 i wiemy, jak skutecznie wykorzystać go na Twoją korzyść.