Z artykułu dowiesz się: na jakich warunkach można legalnie wpisać dłużnika do biura informacji gospodarczej (BIG), czym różnią się ścieżki dla dłużnika-firmy, dłużnika-konsumenta i długu stwierdzonego tytułem wykonawczym, oraz jakich błędów unikać.
Wpis do biura informacji gospodarczej (BIG) to jedno z najskuteczniejszych narzędzi windykacji polubownej, ale tylko wtedy, gdy spełnisz wszystkie warunki ustawy. Błąd w wezwaniu albo zbyt wczesny wpis może się obrócić przeciwko Tobie. Ten artykuł prowadzi Cię krok po kroku.
Zanim zaczniesz
Aby przekazywać dane do BIG, musisz mieć pisemną umowę z biurem (art. 12 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych, dalej: ustawa). W Polsce działa kilka BIG, m.in. KRD, BIG InfoMonitor i ERIF.
Warunki wpisu: trzy ścieżki
| Dłużnik: firma (art. 15) | Dłużnik: konsument (art. 14) | Z tytułem wykonawczym (art. 16) | |
|---|---|---|---|
| Podstawa | Umowa lub inny stosunek prawny, np. faktura za towar lub usługę | Umowa lub inny stosunek prawny, np. kredyt konsumencki | Tytuł wykonawczy, np. nakaz zapłaty lub wyrok z klauzulą wykonalności |
| Minimalna kwota | Co najmniej 500 zł łącznie wymagalnych zobowiązań | Co najmniej 200 zł łącznie wymagalnych zobowiązań | Brak progu kwotowego |
| Wymagalność | Co najmniej 30 dni | Co najmniej 30 dni | Nie dotyczy |
| Wezwanie z ostrzeżeniem | Listem poleconym lub doręczone do rąk własnych, na e-Doręczenia albo e-mailem, jeśli umowa to przewiduje | Listem poleconym, doręczone do rąk własnych albo na e-Doręczenia | Pismo z ostrzeżeniem: listem poleconym, do rąk własnych albo na e-Doręczenia |
| Ile odczekać | Co najmniej 1 miesiąc od wysłania wezwania | Co najmniej 1 miesiąc od wysłania wezwania | Co najmniej 14 dni od wysłania pisma |
| Limit czasu | Ustawa nie wprowadza terminu na wpis | Nie więcej niż 6 lat od wymagalności (od stwierdzenia roszczenia wyrokiem lub ugodą) | Nie więcej niż 6 lat od stwierdzenia roszczenia |
Wezwanie musi zawierać nazwę (firmę) i adres siedziby biura, do którego chcesz przekazać dane. W ścieżkach z art. 14 i 15 musi też informować o prawie dłużnika do zgłoszenia sprzeciwu (art. 15a).
Checklista krok po kroku
- Sprawdź, czy dług jest wymagalny i bezsporny. Faktura doręczona, termin płatności minął, brak otwartej reklamacji. Przekazanie nieprawdziwych danych grozi odpowiedzialnością.
- Policz kwotę i czas. Suma wymagalnych należności to co najmniej 500 zł (firma) albo 200 zł (konsument), a każda z nich jest wymagalna od co najmniej 30 dni.
- Ustal właściwy adres. Najpierw adres do doręczeń wskazany przez dłużnika, potem siedziba lub miejsce zamieszkania albo adres do e-Doręczeń.
- Wyślij wezwanie z ostrzeżeniem. Podaj nazwę i adres biura oraz informację o prawie do sprzeciwu.
- Zachowaj dowody. Potwierdzenie nadania listu poleconego lub dowód wysłania e-maila zgodnie z umową, a także kopię wezwania.
- Rozpatrz sprzeciw, jeśli wpłynie. Jeśli go nie uwzględniasz, a dłużnik kwestionuje dług lub podnosi przedawnienie, musisz to zaznaczyć w danych przekazywanych do biura (art. 15a ust. 3).
- Odczekaj pełny miesiąc od dnia wysłania. Liczy się data nadania, a nie doręczenia. Dopiero wtedy przekaż dane do biura.
- Aktualizuj wpis w ciągu 14 dni. Po częściowej lub całkowitej spłacie albo gdy dowiesz się, że dane są nieprawdziwe, masz 14 dni na wniosek o aktualizację lub usunięcie (art. 29).
Najczęstsze błędy
- Wezwanie wysłane konsumentowi zwykłym e-mailem albo SMS-em zamiast listem poleconym.
- Brak nazwy i adresu biura w wezwaniu albo brak informacji o prawie do sprzeciwu (to wymóg po nowelizacji ustawy z 2024 r.; starsze wzory często go nie mają).
- Wpis przed upływem miesiąca albo stosowanie 14-dniowego terminu, który dotyczy tylko długów stwierdzonych tytułem wykonawczym.
- Wpis długu spornego lub przedawnionego bez oznaczenia sprzeciwu dłużnika.
- Zapomniana aktualizacja po spłacie: dłużnik może żądać sprostowania lub usunięcia danych (art. 30).
Warto wiedzieć
- Informacja pozytywna. Za zgodą kontrahenta możesz przekazać do BIG także dane o terminowych płatnościach (art. 18). Dobrzy płatnicy chętnie na to przystają.
- Sprawdzenie konsumenta przed umową wymaga jego pisemnego upoważnienia, które jest ważne 60 dni od udzielenia (art. 24).
- Usunięcie wpisu. Biuro usuwa dane na wniosek wierzyciela najpóźniej w ciągu 7 dni, a najpóźniej po 3 latach od ostatniej aktualizacji, ale nie później niż po 10 latach od przekazania (art. 31).
Gotowy wzór wezwania do zapłaty
Bezpłatny materiał z Akademii Bezpiecznych Interesów zawiera też gotowy do wypełnienia wzór wezwania do zapłaty z ostrzeżeniem o wpisie do BIG (osobno dla dłużnika-firmy i dłużnika-konsumenta) w formacie PDF i DOCX — pobierz go bezpłatnie w Akademii Bezpiecznych Interesów.
Zanim wyślesz wezwanie, sprawdź dłużnika
Czy firma ma już inne zaległości, otwartą restrukturyzację albo hipoteki przymusowe? Sprawdź ją po NIP w inBillo. Jeśli chcesz odzyskać pieniądze szybciej, porównaj faktoring i skup wierzytelności.
Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. inBillo jest niezależnym brokerem usług prawnych, nie kancelarią. Stan prawny: wrzesień 2026 r.
